Ostatnio dodany/zaktualizowany termin: 22 pażdziernika 2016 r.
TERMIN PRZYKŁAD DATA
ZAMIESZCZENIA
NA STRONIE
A
ABKLACZ - błąd w procesie drukowania polegający na lustrzanym odbiciu rysunku na odwrotnej stronie znaczka powstający w dwóch przypadkach:
  a) gdy maszyna drukująca pracuje bez papieru i farba nakłada się na podkład (obciąg), z którego następny arkusz "odbiera" rysunek z obu stron, przy czym rysunki pokrywają się dokładnie,
  b) gdy na jeszcze mokry arkusz nakłada się następny, jednak odbitka może wtedy być przesunięta.
OBRAZEK
01.01.2006 r.
ARKUSZ PERFORACYJNY - arkusz o wielkości zależnej od możliwości technologicznej perforowania, zawierający co najmniej jeden sektor albo cały arkusz drukowy
OBRAZEK
31.01.2006 r.
B
BLOK - forma wydawnicza znaczków pocztowych zawierająca nie więcej jak 8 znaczków, w tym co najwyżej cztery znaczki jednego rodzaju, obramowanych - co najmniej z dwóch stron - marginesem opatrzonym napisem, rysunkiem, obrazem, znakiem graficznym stosownym do okazji (okoliczności) wydania.
 Ze względu na nie zakończoną dyskusję w polskich kręgach filatelistycznych nt. "definicji bloku", definicja przyjęta w Podręczniku odbiega od definicji bloku zawartej w Encyklopedii Filatelistyki. Sprecyzowanie czy dane wydawnictwo jest albo nie: blokiem, arkusikiem, arkuszem, nastąpiło w sposób przedstawiony na schemacie.
OBRAZEK
OBRAZEK
OBRAZEK
02.01.2006 r.
C
CZWOROBLOK (czwórka) - cztery nierozerwane znaczki pocztowe o jednakowym rysunku. Nie należy mylić z nierozerwanym pionowym, albo poziomym paskiem czterech znaczków.
OBRAZEK
16.01.2006 r.
D
DATOWNIK- określony normą zakładową stempel pocztowy z nazwą urzędu pocztowego, kalendarzem datownika i cechą identyfikacyjną datownika. Użyty jako kasownik znaczków lub całostek pocztowych, poświadcza umowę zawartą pomiędzy klientem i pocztą na opłacone usługi pocztowe. Uwierzytelnia czas i miejsce nadania, przeładunku lub odbioru przesyłki. Stanowi indywidualne wyposażenie urzędnika pocztowego.
 Rozróżniamy datownik urzędu pocztowego (il.1), ambulansu (il.2), maszyny frankującej (il. 3) oraz datownik okolicznościowy (w tym, datownik okolicznościowy pierwszego dnia obiegu).
OBRAZEK
02.01.2006 r.
DRUK FAZOWY - kolejne formy poszczególnych wyciągów barwnych wydrukowane na podłożu.
OBRAZEK
02.04.2006 r.
E
EGUTER - lekki cylinder obciągnięty sitem (il. 1), umieszczony w końcowej części sita maszyny papierniczej z sitem płaskim (il. 2), służący do wyrównywania powierzchni papieru, a także do wytłaczania w wilgotnej masie papieru znaku wodnego. W celu uzyskania znaku wodnego na sito egutera nalutowuje się wzory (il. 3), które wyciskają z odpowiednich miejsc formowanej wstęgi papieru pewną ilość włókien. Działanie ustawionych za eguterem skrzynek ssących uniemożliwia ponowne wyrównanie zagęszczenia włókien. Zatem, w miejscach wyciśniętych przez wzory uzyskuje się warstwę włóknistą cieńszą, a więc bardziej przejrzystą aniżeli pozostałe części powierzchni papieru.
OBRAZEK
OBRAZEK
OBRAZEK
15.03.2006 r.
F
FORMA -w Podręczniku, oznacza obraz układu elementów drukujących przeniesiony na zadrukowywane podłoże. W zapisie, liczba rzymska nie stanowi o kolejności jej użycia, lecz jest wyłącznie jej wyróżnikiem.
OBRAZEK
16.01.2016 r.
FORMAT ZNACZKA - wielkość, kształt znaczka (trójkątny, prostokątny, kwadratowy, itp.). Niewłaściwe określenie szerokości i wysokości pola znaczka.
OBRAZEK
16.01.2006 r.
K
KARTKA POCZTOWA - karta wykonana ze sztywnego papieru z nadrukowanym znakiem opłaty pocztowej opatrzonym napisem zawierającym wyrazy "Polska", "Rzeczpospolita Polska" lub "Poczta". Zatem, w myśl przepisów prawa, jest nią kartka pocztowa a); nie jest - kartka b).
OBRAZEK
OBRAZEK
19.03.2011 r
.
L
LISTWA OCHRONNA - element drukujący o różnej szerokości, wykonany bezpośrednio w formie drukowej lub z linii ze składu drukarskiego, którego celem jest zabezpieczenie brzegów formy przed szybkim zużyciem. Ułożenie listwy jest z reguły (chociaż nie zawsze) prostopadłe do kierunku drukowania. Stosowana w technice typograficznej, zazwyczaj w produkcji dużych nakładów.
OBRAZEK
03.05.2009 r.
LISTWA ZGARNIAJĄCO-ROZPROWADZAJĄCA - dodatkowy element kreskowy drukujący w postaci paska, umieszczony w formie typograficznej (kliszy chemigraficznej, sterotypie, galwanostereotypie itp.) mający za zadanie równomierne rozprowadzenie farby po powierzchni formy drukowej, zabezpieczający doprowadzenie odpowiedniej ilości farby do prawidłowego wydrukowania wizerunku każdego znaczka znajdującego się na formie.
OBRAZEK
03.05.2009 r.
M
MARGINES WEWNĘTRZNY (mw) - poziomy lub pionowy pas przechodzący przez całą szerokość lub wysokość arkusza drukowego albo sprzedażnego. Występuje często z napisami, znakami markacyjnymi lub rzadziej ilustracjami.
OBRAZEK
16.01.2016 r.
METAMERIA BARWY - zjawisko polegające na różnym odbiorze barwy tej samej substancji barwiącej (np. zawartej w farbie) uzależnionym od rodzaju światła (temperatury barwowej), w którym substancja barwiąca jest oglądana. Na il. 2 - zn. nr 1347 w świetle o temperaturze barwowej 5500-6500K; na pozostałych ilustracjach - w innych temperaturach barwowych.
OBRAZEK
22.10.2016 r.
MIĘDZYPOLE (m) - pustopole lub fragment marginesu wewnętrznego o długości lub szerokości jednego z boków zna-czka. Międzypole znajduje się pomiędzy dwoma znaczkami.
OBRAZEK
16.01.2016 r.
MIMOWOLNY ZNAK WODNY - znak wodny, którego powstania w procesie technologicznym nie zakładał zarówno producent, zamawiający papier, wydawca znaczka, jak i projektant znaczka. Na ilustracji - odwzorowanie zw IV.1 oraz znak wodny "trąbka", na którym widać znak mimowolny IV.I "siatka egutera".
OBRAZEK
03.05.2009 r.
MORA - niepożądane tło na negatywach lub diapozytywach rastrowanych, powstające przy fotoreprodukcji, a także komputerowej obróbce oryginałów rastrowanych, wskutek niewłaściwego nakładania na siebie punktów rastrowych, np. zn. 3704 i wiele innych.
OBRAZEK
21.02.2013 r.
N
NADKRAWANIE(RYCOWANIE) - przerwanie struktury materiału za pomocą noża krążkowego lub listwy nożowej na określoną grubość, jednak mniejszą niż grubość nadkrawanego materiału.
OBRAZEK
05.03.2013 r.
NADRUK - tekst naniesiony (za zgodą uprawnionej władzy) maszynowo lub ręcznie na znaczki w celu zmiany charakteru albo przeznaczenia wydania; także nadruk okolicznościowy. Nie należy mylić z przedrukiem.
OBRAZEK
04.12.2014 r.
P
PAPIER NIUANSOWANY - papier, w którym w trakcie jego produkcji dodano do masy papierniczej niebieskiego pigmentu lub barwnika (ultramaryny). Taki technologiczny zabieg ma na celu poprawę wizualnego efektu bieli papieru przez maskowanie żółtego odcienia. W UV papier ten nie świeci, w odróżnieniu od papierów z dodatkiem luminoforów. Wiele znaczków, zwłaszcza z lat sześćdziesiątych, np. zn. 1333, 1008÷1037, 1132-37, ect.
04.01.2008 r.
POSIANIE - (ang. missing dots) - wada występująca w drukowaniu wklęsłym. Wada ta wynika z braku kontaktu powierzchni podłoża drukowanego z farbą znajdującą się w kałamarzykach formy drukowanej, wskutek czego farba nie jest całkowicie przenoszona na podłoże drukowe i w tym miejscu nie zostają wydrukowane punkty rastowe. Ma to wpływ na odcień i intensywność barwy druku. Na występowanie "brakujących punktów" mają wpływ przede wszystkim:
  - odchylenia gramatury papieru; "brakujące punkty" występują przede wszystkim w miejscach (zwanych kraterkami), gdzie gramatura papieru jest niska,   - niewłaściwe funkcjonowanie elektrostatycznego wspomagania druku ESA (Electrostatic Printing Assist).
(Opracowano na podstawie: E. Martorana, H. Ziegler, F.W.A. Campo, H.- H. Juhe, "Przyczyny występowania (brakujących punktów) w drukowaniu wklęsłym". Przegląd papierniczy, grudzień 2006, str. 722-8)
OBRAZEK
16.11.2009 r.
PRZEDRUK - cyfry, znaki graficzne albo cyfry i znaki graficzne nadrukowane maszynowo bądź ręcznie na znaczku celem zmiany wartości nominalnej znaczka.
OBRAZEK
15.03.2006 r.
PUSTOPOLE (pp) - nie zadrukowane, wyperforowane pole w arkuszu sprzedażnym, najczęściej o formacie równym formatowi przylegającego znaczka albo jego połowy. Na pustopolach można spotkać wszelkiego rodzaju znaki: informacyjne, markacyjne, skale barw, wynikające z technologii produkcji.
OBRAZEK
16.01.2016 r.
R
RODZAJ ZNACZKA - zasadnicza jednostka klasyfikacji filatelistycznej, której desygnatami są określone zarządzeniem wprowadzającym znaczek do obiegu: wartość nominalna, rysunek i barwa znaczka. Z definicji wynika, np.: że pomimo tego, iż tym samym zarządzeniem (Min. P. i T. z 14.11.1946) wprowadzono do obiegu znaczki nr 364 - 366 o tej samej wartości nominalnej i jednakowym rysunku, to nie zaliczamy ich do tego samego rodzaju, gdyż mają inną barwę określoną w owym zarządzeniu.
OBRAZEK
29.12.2015 r.
Ś
ŚWINKA - w żargonie drukarzy, wada druku powstała w wyniku przylgnięcia do formy różnych zanieczyszczeń lub oderwanego z podłoża - na skutek złego doboru farby - papieru. Charakteryzuje się niesymetrycznym kształtem i otoczką pozbawioną danej farby.
OBRAZEK
07.12.2010 r.
W
WĘŻYKOWANIE PAPIERU - zaprasowana fałda papieru
OBRAZEK
01.07.2014 r.
WYCINEK - fragment całości pocztowej zawierający skasowany znaczek
OBRAZEK
02.01.2006 r.
Z
ZNACZEK PERSONALIZOWANY - element znaczka pocztowego w postaci winiety z pustym polem przeznaczonym na wdrukowywanie napisów i rysunków, połączony ze znaczkiem pocztowym perforacją jednakową dla znaczka pocztowego i personalizowanego; może występować w ośmiu formatach.
OBRAZEK
04.10.2006 r.
ZNAK AUTOTRONOWY - znak graficzny na marginesie arkusza drukowego, w formie kreski lub klina, uruchamiający czytnik elektroniczny autotronu. Urządzenie to służy do samoczynnego sterowania mechanizmami centrującymi, np. pasowania barw, perforatora.
OBRAZEK
31.01.2006 r.
ZNAKI INFORMACYJNE - umieszczane na marginesach arkusza drukowego znaki formalno-informacyjne związane z procesem drukowania. Zaliczamy do nich znaki: drukarza (1.), drukarni(2.), daty zamówienia lub daty drukowania (6.), numery: zamówienia (3.), nakładu (5.), arkusza (4.); itp.
OBRAZEK
02.04.2006 r.